powiększ czcionkę

pomniejsz czcionkę

Zez i wady wzroku u dzieci

Rodzice posiadający dzieci w wieku przedszkolnym najczęściej zgłaszają się z nimi do lekarza okulisty z powodu zauważalnego zeza, przekrzywiania głowy czy mrużenia oczu w trakcie oglądania bajek lub przyglądania się pokazywanym przedmiotom.

 

Małe dzieci są pacjentami o wiele trudniejszymi do prowadzenia niż dorośli, ponieważ w tym wieku same rzadko skarżą się na złe widzenie ze względu na stosunkowo niewielkie wymagania wzrokowe i duży zakres akomodacji pozwalający na ukrycie nawet wysokiej nadwzroczności. Z powodu niedojrzałości biologicznej mózgu są podatne na występowanie niekorzystnych zmian adaptacyjnych towarzyszących niektórym wadom wzroku, takich jak tłumienie, ambliopia (niedowidzenie), ekscentryczna fiksacja czy anomalna korespondencja siatkówkowa.

 

Prawidłowe zbadanie tych dzieci wymaga wykonania cykloplegii za pomocą kropi do oczu, czyli czasowego porażenia mięśnia rzęskowego sterującego soczewką i odpowiedzialnego za zdolności akomodacyjne oka. Następnie, po przeprowadzeniu badania refrakcji i określeniu stopnia istniejącej wady przepisuje się właściwą korekcję okularową oraz jeśli trzeba, dodatkowo zaleca się wykonywanie ćwiczeń ortoptycznych.

 

Zawsze pierwszym krokiem postępowania w przypadku zeza dziecięcego jest korekcja każdej znaczącej wady refrakcji i/lub niedowidzenia. Po osiągnięciu maksymalnej potencjalnie ostrości wzroku w obu oczach wszelkie pozostałe nieprawidłowości w odchyleniu mogą być leczone chirurgicznie. Wiek, w którym występuje zez, może być wskazówką co do jego etiologii. Im wcześniej występuje, tym bardziej prawdopodobna jest konieczność interwencji chirurgicznej. Późniejszy początek wskazuje na większe prawdopodobieństwo składowej akomodacyjnej.

 

Najczęściej spotykaną wadą wzroku u małych dzieci jest nadwzroczność, nieco rzadziej astygmatyzm, rzadko krótkowzroczność. Nadwzroczności dość często towarzyszy zez i niedowidzenie, szczególnie jeśli w każdym oku mamy do czynienia z wadą o innej wielkości (różnowzroczność). Niedowidzenie wymaga dodatkowego leczenia - zasłanianie zdrowego oka lub inne ćwiczenia pleoptyczne. Okres wrażliwości, w którym niedowidzenie jest odwracalne, trwa do 7-8 r.ż.

 

Krótkowzroczność u dzieci jest zwykle wadą postępująca, konieczne są kontrole co 6-12 miesięcy i ewentualne okresowe zmiany mocy okularów. Generalnie powinno się korygować całą wadę refrakcji, łącznie z astygmatyzmem. Małe dzieci dobrze tolerują okulary sfero-cylindryczne.

 

Właściwa korekcja nadwzroczności dziecięcej jest bardziej skomplikowana niż korekcja krótkowzroczności. Po pierwsze dzieci ze znaczną nadwzrocznością (powyżej 5,0 D) są bardziej upośledzone wzrokowo niż dzieci krótkowzroczne, które przynajmniej z bliska widzą dobrze. Po drugie, dziecięcej nadwzroczności częściej towarzyszy zez i zaburzenia relacji między akomodacją a konwergencją. Dopóki nie ma zeza (ukrytego lub jawnego) i dowodów na obniżoną ostrość widzenia, nie ma konieczności korygowania niewielkiej nadwzroczności. Jeśli zaś nadwzroczności towarzyszy zez zbieżny, postępowanie wstępne polega na zastosowaniu pełnej korekcji wady zmierzonej w stanie porażenia akomodacji. Ale w przypadku dzieci w wieku szkolnym pełna korekcja może być powodem rozmycia widzenia dalekiego ze względu na niezdolność do całkowitego rozluźnienia akomodacji. Należy zmniejszyć moc korekcji, aby dziecko ją zaakceptowało.

 

Objawy towarzyszące nieskorygowanej nadwzroczności mogą sugerować inne schorzenia ogólne, takie jak migrena, zapalenie zatok czy choroby neurologiczne. Wczesne wykrycie i skorygowanie wady wzroku u dziecka pozwala w wielu przypadkach zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia zeza i niedowidzenia, a w konsekwencji zapobiec zaburzeniom widzenia w wieku dorosłym.

dr n. med. Michał Treliński

 

< powrót

Niniejsza strona internetowa wykorzystuje pliki cookie. Kontynuując jej przeglądanie wyrażasz zgodę na ich zapisywanie w pamięci urządzenia. Poprzez zmianę ustawień w przeglądarce internetowej możesz wyrazić zgodę na zapisywanie plików cookie lub je zablokować. Więcej informacji na temat stosowania cookies znajdziesz w polityce cookie. (Kliknięcie linku nie powoduje zmian w ustawieniach cookies). Więcej informacji można znaleźć w Polityce w sprawie Cookies.

Akceptuję - nie pokazuj więcej tego powiadomienia.